ASSEDEL
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ve Inter-Amerikan İnsan Hakları Mahkemesi (IACHR), Handölsdalen Sami Köyü - İsveç (2010) ve Lhaka Honhat - Arjantin (2020) davalarının da gösterdiği üzere, yerli halkların toprak anlaşmazlıklarına belirgin şekilde farklı yaklaşımlar sergilemiştir. AİHM, 1 No'lu Protokol'ün 1. Maddesi kapsamında usul adaletini ve mülkiyet haklarını dar bir çerçevede değerlendirirken, IACHR kolektif toprak mülkiyetini, kültürel varlığı sürdürmeyi ve devletin pozitif yükümlülüklerini tanımıştır.
ASSEDEL’in raporu, AİHM’in iç hukuk çerçevelerine olan bağımlılığını ve IACHR’nin yerli halkların örfi haklarını ile UNDRIP ve 169 Sayılı ILO Sözleşmesi gibi uluslararası standartları benimsemesini vurgulayarak bu farklı kararları incelemektedir. Analiz; delil esnekliği, hukuki kişilik ve telafi edici tedbirlerdeki temel farklılıkları ortaya koymakta ve AİHM içtihadını yerli toplulukların ihtiyaçlarıyla uyumlu hale getirecek reformlar önermektedir.
Tartışmayı derinleştirmek amacıyla rapor, AİHM’in 8. Maddesi kapsamındaki kültürel kimliğin rolü ve 14. Madde kapsamındaki ayrımcılık karşıtı taleplerin potansiyeli gibi göz ardı edilen hususları araştırmaktadır. ASSEDEL, bölgesel yaklaşımları karşılaştırarak yerli davalarında mülkiyet haklarının ve devlet yükümlülüklerinin daha kapsayıcı bir şekilde yorumlanması gerektiğinin altını çizmektedir.
Raporun tamamını okumak için buraya tıklayabilirsiniz.