ASSEDEL
Katılımı ve Kamusal İfade Özgürlüğünü Anlamak
ASSEDEL yakın zamanda, Avrupa Konseyi Uluslararası Sivil Toplum Kuruluşları Konferansı Başkanı Gerhard Ermischer tarafından yürütülen bir eğitim oturumuna katılma fırsatı buldu. Avrupa Konseyi bünyesinde 25 yılı aşkın deneyiminden yararlanan Sayın Ermischer, kurumlar ile sivil toplum arasındaki ilişki, sözleşmelerin rolü ve demokratik süreçlerde kapsayıcı katılımın önemi hakkında değerli bilgiler paylaştı.
Kendisi, özellikle yüksek sesle veya yoğun duygularla ifade edilen kamusal görüşlerin çoğu zaman makul olmayan ifadeler olarak yanlış yorumlandığını vurguladı. Bu yanlış anlama, anlamlı diyaloğun önünde engel oluşturabilir. Bu nedenle Avrupa Konseyi, insanları güçlendirmek, onları etkileyen meseleleri anlamaları için gerekli araçları sağlamak ve endişelerini açıkça ifade etme kapasitelerini geliştirmek amacıyla sözleşmelerini oluşturmuştur. Kolaylaştırıcılar, bireylerin kendileri için gerçekten neyin önemli olduğunu fark etmelerine ve bunu etkili bir şekilde ifade etmelerine yardımcı olarak kritik bir rol oynamaktadır.
Avrupa Konseyi Sözleşmelerinde Çerçeveden Uygulamaya
Sayın Ermischer, Avrupa Peyzaj Sözleşmesi ile ilgili çalıştaylarda tartışmaların sıklıkla Sözleşme tarafından oluşturulan çerçevenin somut eylemlere nasıl dönüştürülebileceği üzerinde yoğunlaştığını vurguladı. Bir ülke bir sözleşmeyi imzaladığında, bu sözleşme ülkenin ulusal hukuk çerçevesinin bir parçası hâline gelir. Ancak, bu tür taahhütleri büyük bir ciddiyetle ele alan Avrupa Birliği’nin aksine, Avrupa Konseyi’nin metinlerinin uygulanmasını zorunlu kılacak yeterli yaptırım gücü bulunmamaktadır. Bununla birlikte, uygulamanın etkinliği, izleme mekanizmalarının mevcut olup olmadığına bağlıdır. Bazı sözleşmeler güçlü izleme sistemleri içerirken, diğerleri izleme sürecinde çeşitli zorluklarla karşılaşmaktadır.
Uluslararası Sivil Toplum Kuruluşları Konferansı Nasıl Çalışıyor?
Sayın Ermischer ayrıca, katılımcı statüsüne sahip 300’den fazla uluslararası kuruluşu bir araya getiren Uluslararası Sivil Toplum Kuruluşları Konferansı hakkında genel bir değerlendirme sundu. Bu statünün elde edilmesi için gereken kriterleri, sonrasında gerçekleştirilen değerlendirme süreçlerini ve idari prosedürleri basitleştirmeye ve geliştirmeye yönelik devam eden çalışmaları açıkladı. Katılımcı statüsüne sahip STK’lar tematik gruplara, bilgi toplama misyonlarına ve ülke ziyaretlerine katkıda bulunarak sahadaki gelişmelere ilişkin doğrudan deneyimlerini aktarmaktadır.
Oturumda ayrıca günümüzde sivil toplumun karşı karşıya olduğu daha geniş kapsamlı zorluklar da ele alındı. Sosyal medya, kamusal tartışmayı parçalayarak iletişimi daha zor hâle getiren dilsel, kültürel, sosyal ve güçlü biçimde kutuplaşmış siyasi çevreler oluşturmuştur. Konferans, farklı katılım biçimlerini teşvik ederek ve farklı büyüklükteki, amaçlara ve geçmişlere sahip kuruluşların seslerinin sürece dâhil edilmesini sağlayarak bu duruma karşı koymayı amaçlamaktadır.
Sahada Katılım ve Yapısal Zorluklar
Uluslararası Sivil Toplum Kuruluşları Konferansı, saha ziyaretleri ve yerel düzeyde faaliyet gösteren kuruluşlarla gerçekleştirdiği görüşmeler aracılığıyla yerel gerçekliklere ilişkin önemli bilgiler edinmektedir. Sayın Ermischer, hayati hizmetler sunan ve yapısal sorunları görünür kılan, ancak katkılarına rağmen dezenformasyonla karşı karşıya kalan STK’lardan örnekler paylaştı.
Katılımcılara Avrupa Konseyi’nin yumuşak güç ve ahlaki otoriteye dayandığını hatırlattı. Avrupa Konseyi üye devletleri harekete geçmeye zorlayamaz; ancak uluslararası STK’lar bilgiye ayrıcalıklı erişime sahiptir ve katılımları aracılığıyla çalışma süreçlerini etkileyebilirler.
Ortak Sorumluluk ve Sivil Toplumun Rolü
Son olarak Sayın Ermischer, sivil toplumun daha kolektif hareket etmesi ve kendi sınırlarının dışına çıkması gerektiğini vurguladı. Dayanışma ve birliktelik büyük önem taşımaktadır; zira bir alandaki haklara yönelik saldırılar nihayetinde herkesi etkiler. Her kuruluş kendi önceliklerine odaklanma eğilimindedir, ancak daha geniş kapsamlı bir dayanışmaya ihtiyaç vardır. Yalnızca kendi çıkarlarımızı savunursak, müttefiklerimizi ve kolektif gücümüzü kaybederiz. Bir alandaki haklara yönelik tehditler zamanla diğer alanları da etkiler. Hakların korunması ortak sorumluluk ve iş birliği gerektirdiğinden, kolektif dayanışma büyük önem taşımaktadır.
ASSEDEL, Sayın Ermischer’e bu aydınlatıcı ve ilham verici oturum için içtenlikle teşekkür eder. Bu oturum, sivil toplum genelinde aktif, bilinçli ve iş birliğine dayalı katılımın önemini bir kez daha ortaya koymuştur.