ASSEDEL
Raporun mevcut durumu
Rapor, Parlamentodaki temel aşamaları geride bıraktı. Kültür ve Eğitim Komitesi (CULT), 29 Eylül’de tutumunu 24 lehte, 1 aleyhte ve 1 çekimser oyla onayladı. 22 Ekim’de Strazburg’da Avrupa Parlamentosu üyeleri, 2028–2034 programına ilişkin AB üye devletleriyle yürütülecek müzakereler için yetki belgesini 454 lehte, 34 aleyhte ve 93 çekimser oyla kabul etti. Genel Kurulda kabul edilmesi süreci sona erdirmiyor. Parlamentonun tutumu artık Konsey ile yapılacak müzakereler için müzakere yetkisi niteliği taşıyor ve ilk teklifi sunan Avrupa Komisyonu da görüşmelere katılıyor. Düzenlemenin yasalaşması için Konsey ile uzlaşmaya varılması gerekiyor ve nihai finansman 2028–2034 çok yıllı mali çerçeve müzakerelerine bağlı olduğundan 47,4 milyar avroluk rakam şimdilik bir müzakere talebi olarak kalıyor. Konsey, Mayıs 2026’da mali konuları dışarıda bırakan kısmi bir müzakere tutumu kabul etmişti.
Erasmus+ bütçesinin artırılması
Raporun merkezinde finansmanda önemli bir artış yer alıyor. Parlamento, Komisyonun önerdiği 40,8 milyar avroya karşılık 2028–2034 dönemi için yaklaşık 47,4 milyar avro talep ediyor; bu da yaklaşık 6,6 milyar avroluk bir fark anlamına geliyor. Zdrojewski, mevcut mali çerçevede ayrılan yaklaşık 26 milyar avro ile karşılaştırıldığında bu artışın daha da büyük göründüğünü vurguladı. Daha fazla finansman gerekliliği için enflasyon, değişim programlarına yönelik artan talep ve pek çok potansiyel katılımcının programa katılmasını engelleyen COVID-19 pandemisinin sonuçları gibi çeşitli nedenler sıraladı. Bu pratik gerekçelerin ötesinde, Erasmus+’ın Avrupa kimliğini ve karşılıklı anlayışı güçlendirmedeki daha geniş rolüne dikkat çekti. Ona göre program, Avrupa kurumları, eğitim sistemleri ve kültürel çeşitlilik hakkında daha fazla bilgi sahibi olan insanlardan oluşan bir topluluk inşa edilmesine yardımcı oldu.
Programın daha fazla insana açılması
Erasmus+ çoğunlukla üniversite değişimleriyle ilişkilendirilse de Zdrojewski, programın sunduğu fırsatların çok daha geniş bir kitleye ulaşması gerektiğini savundu. Akademik değişimlere, mesleki eğitim öğretmenlerine, ileri yaştaki yetişkinlere ve fiziksel aktiviteyi teşvik eden girişimlere işaret etti. Teknolojik değişime ve iş gücü piyasasının dönüşen ihtiyaçlarına yanıt vermede mesleki eğitimin rolünü vurguladı. Ayrıca sakatlık sonrasında veya rehabilitasyon sürecinde fiziksel aktiviteye geri dönen kişilere yönelik fırsatlar da dahil olmak üzere taban sporlarına verilen destekten söz etti. Kapsayıcılık, raporun temel unsurlarından birini oluşturuyor. Rapor, hareketliliğin gerçek maliyetlerine uyarlanmış hibeler sağlanmasını ve imkânları kısıtlı katılımcıların oranının en az %20 olmasını hedefliyor. Zdrojewski yaklaşımını kopuştan ziyade süreklilik olarak tanımladı: “Bu raporda bir devrim önermiyorum. Belirli bir evrim öneriyorum.” Ona göre halihazırda başarılı olduğu kanıtlanmış unsurlar korunmalıdır.
Erasmus+ ile Avrupa Dayanışma Programı’nın bir araya getirilmesi
Yeni çerçevenin bir diğer önemli unsuru da Avrupa Dayanışma Programı’nın Erasmus+ bünyesine entegre edilmesidir. Zdrojewski, ortak bir çerçevenin mükerrerlikleri azaltabileceğini ve özellikle sivil toplum kuruluşları açısından finansmana erişimi kolaylaştırabileceğini savundu. Ayrıca önceliklerin belirlenmesi ve kaynakların tahsisi konusunda Komisyon ile Parlamento arasındaki sorumluluk paylaşımına da değindi. Ona göre Parlamentonun sürece dahil olması siyasi, coğrafi ve toplumsal açıdan geniş bir yelpazeyi yansıtması bakımından önem taşırken, Komisyonun da ortaya çıkan yeni ihtiyaçlara yanıt verebilecek yeterli esnekliği koruması gerekiyor.
Avrupa’nın stratejik önceliklerinin desteklenmesi
Yeni çerçeve, eğitimin Avrupa’nın ekonomik ve teknolojik gelişimine nasıl katkıda bulunabileceği sorusunu da gündeme getiriyor. Zdrojewski; enerji, sağlık hizmetleri, tıp ve bilimsel araştırma gibi stratejik alanlarda uzmanlaşmış bursları destekliyor. Bununla birlikte, daha yüksek maliyetli bu destek türlerinin geleneksel değişim programlarına ayrılan fonları daraltmaması için Ufuk (Horizon) gibi diğer AB programlarından da yararlanması gerektiğini savundu. Stratejik sektörlere öncelik verilmesinin beşeri bilimler, kültür veya bireysel eğitim ilgi alanları pahasına gerçekleşmemesi gerektiğini ekledi. Amacı, genç Avrupalıların kıtanın teknolojik ve ekonomik dönüşümünde aktif rol alırken aynı zamanda geniş bir eğitim yolu yelpazesinden yararlanmaya devam etmelerini sağlamaktır.
Kişisel gelişim fırsatı olarak Erasmus+
Röportajın sonlarına doğru Zdrojewski, uluslararası hareketliliğin kişisel değerinden bahsetti. Gençleri farklı ilgi alanlarını, kültürleri ve kariyer yollarını keşfetmeye teşvik ederek, insanın kendi güçlü yönlerini keşfetmesinin çoğu zaman hatalar ve yön değişiklikleri de dahil olmak üzere deneme yanılma gerektirdiğini savundu. Farklı meslekler ve çalışma alanlarındaki kendi deneyimlerinden yola çıkarak kişisel gelişimin nadiren düz bir çizgi izlediğini belirtti. Ayrıca dijital teknolojilerle bağlantılı artan yalnızlaşmaya ilişkin endişelerini dile getirdi ve doğrudan insani temasın önemini vurguladı. “Erasmus+, farklı geçmişlere sahip insanlarla tanışmak, farklı deneyimler ve kültürlerle karşılaşmak için bir fırsattır” diyen Zdrojewski, bu tür karşılaşmaların duyarlılık, hoşgörü ve karşılıklı anlayış geliştirmek açısından paha biçilmez olduğunu ifade etti. Sözlerini gençleri meraklı, cesur ve yeni deneyimlere açık kalmaya teşvik ederek tamamladı ve ekip çalışmasının hem kişisel gelişim hem de kolektif başarı için vazgeçilmez olduğunu vurguladı.
Finansman ve değişimlerin ötesinde Zdrojewski’nin mesajı, Erasmus+’ı Avrupalıları birbirine yakınlaştıran ve gelecek neslin giderek daha fazla birbirine bağlanan bir dünyada kendi yerini bulmasına yardımcı olan bir araç olarak ortaya koyuyor.
