ASSEDEL
2,9 Milyon Euro Olarak Tahmin Edilen Kamu Fonlarının Kötüye Kullanılması
31 Mart Pazartesi günü, Fransa'nın aşırı sağ partisi Ulusal Birlik'in önde gelen isimlerinden Marine Le Pen hakkında karar açıklandı: 100.000 avro para cezası, dört yıl hapis cezası — bunun iki yılı elektronik kelepçe altında geçirilecek — ve beş yıl süreyle seçilme yasağı. 2027 cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde büyük önem taşıyan bu karar, Avrupa Parlamentosu'ndaki parlamento asistanları davasının ardından geldi. Davada, parlamento asistanlarına Avrupa yasama çalışmalarına hizmet etmek yerine iddia edildiği üzere parti çıkarlarına hizmet eden görevler karşılığında ödeme yapılarak kamu fonlarının kötüye kullanıldığı tespit edildi. Ulusal Birlik'in sekiz Avrupa Parlamentosu üyesi de kamu fonlarını zimmete geçirmekten suçlu bulundu; on iki parlamento asistanı ise kötüye kullanılan kamu kaynaklarını almaktan mahkûm edildi. Fransız yargı makamlarına göre toplam zarar 2,9 milyon avroya ulaşıyor.
Adaletin Üzerinde Kişisel Çıkar
Parti lideri, mahkûmiyetinin hemen ardından Fransız adalet sisteminin tespitlerine rağmen herhangi bir yanlış yaptığını reddetti. Marine Le Pen ve aşırı sağın diğer isimleri sert tepki göstererek yargı sisteminin taraflı ve siyasallaşmış olduğunu ileri sürdü ve kendilerini eski cumhurbaşkanı adayının 2027 seçimlerine katılmasını engellemeyi amaçlayan siyasi bir komplonun mağdurları olarak sundu. Marine Le Pen, Fransız yargısının siyasi amaçlarla kullanıldığı izlenimini yaratarak, bu yaklaşımın eleştirmenlerine göre kendi çıkarlarına hizmet etmeye çalışıyor: siyasi satranç tahtasındaki konumunu korurken sorumluluktan kaçınmak. Temel argümanı ise yasama seçimlerinde partisini destekleyen ve böylece Ulusal Birlik'i ülkenin önde gelen siyasi gücü haline getiren on iki milyon seçmene dayanıyor.
Ulusal Birlik lideri ve destekçileri, sorumluluk kabul etmek yerine Fransız yargısının meşruiyetini sorgulamaya yönelik bir kampanya başlattı. Bu saldırı kapsamında Le Pen, hâkimleri doğrudan hedef alacak ve onları “yolsuz bir sistemin” parçası olmakla suçlayacak kadar ileri gitti. Yargı ise soruşturma sırasında toplanan delillerin sağlam olduğunu, somut gerçeklere dayandığını ve siyasi müdahaleden uzak olduğunu vurguluyor.
Marine Le Pen'in izlediği strateji, kamuoyunun kurumlara duyduğu güveni zedeleyen ve demokrasinin temel dayanaklarını zayıflatan tehlikeli bir yaklaşım olarak değerlendiriliyor. Hiç kimsenin hukukun üzerinde olmadığı unutulmamalıdır. Adalet, kişisel çıkarlar doğrultusunda kullanılabilecek bir araç olmamalıdır ve siyasi liderlerin yargı kararlarını sistematik biçimde sorgulaması toplumsal sözleşmeyi ciddi şekilde zayıflatabilir. Marine Le Pen gerçekten Fransız halkını savunduğunu ve devlet otoritesini yeniden tesis etmek istediğini iddia ediyorsa, işe yargı otoritesine saygı göstermekle başlamalıdır.
Geniş Destek ve Güvensizlik Ortamı
Mahkûmiyetine rağmen Marine Le Pen, kendi partisi içinde ve ötesinde, hatta uluslararası alanda da önemli ölçüde destek gördü. Ulusal Birlik Başkanı Jordan Bardella “silah haline getirilmiş bir adalet” anlayışını kınarken, sağ ve aşırı sağdan diğer isimler de dayanışmalarını ifade etti. Kendi seçmen tabanı da Le Pen'in arkasında kararlı bir şekilde duruyor gibi görünüyor ve kararı Marine Le Pen'in “güçlüleri” rahatsız ettiğinin kanıtı olarak yorumluyor.
Uluslararası alanda da aşırı sağın çeşitli liderleri Le Pen'i savundu. İtalya Başbakan Yardımcısı ve Lega per Salvini Premier lideri Matteo Salvini, “Seçmenlerin hükmünden korkanlar çoğu zaman mahkemelerin hükmünde teselli ararlar” açıklamasında bulundu. Macaristan'da Viktor Orbán, davayı “anti-demokratik bir manevra” olarak nitelendirerek desteğini ifade etti. Amerika Birleşik Devletleri'nde ise Donald Trump'a yakın isimler, olayı eski ABD başkanının da iddia edildiği üzere karşı karşıya kaldığı duruma benzer şekilde bir “cadı avı” olarak nitelendirdi.
Fransız Hükümetinin Belirsiz Tutumu
Fransa'da Başbakan'ın kendisi dahi seçilme yasağı kararına ilişkin şüphelerini dile getirdi. Kararın “soru işaretleri yarattığını” ve “adaletin siyasi oyunun bir aktörü olarak görülmemesini sağlamanın” gerekli olduğunu belirtti. Böyle bir açıklama, şüphelerin oluşmasına ve kararın siyasi açıdan tartışmalı gerekçelere dayanabileceği yönündeki anlatının güçlenmesine yol açıyor.
Hükümet, yargının kararını açıkça desteklemeyerek kurumlara duyulan kamu güveninin aşınmasına katkıda bulunuyor ve yargı erkinin tarafsızlığını sorgulatıyor.
Cumhurbaşkanı Adayları Örnek Olmalıdır
Cumhurbaşkanlığı makamı herhangi bir makam değildir. Tartışmasız bir dürüstlük ve örnek teşkil eden bir davranış gerektirir. Bu yalnızca imaj meselesi değil, aynı zamanda bir ilke meselesidir: En yüksek makama talip olan kişiler kendilerini hukuku aşma hakkına sahip görürken vatandaşlardan hukuka uymaları nasıl beklenebilir?
Marine Le Pen'in davası, bazı siyasi aktörlerin kınanabilir uygulamaları normalleştirmeye nasıl çalıştığını gösteriyor. Le Pen, mahkûmiyetinden dikkatleri yargı sistemine yönelik suçlamalara çekerek uzaklaştırmaya çalışmakla, bu yaklaşımın savunucularına göre hesap vermeyi reddediyor. Bu strateji, hukuki sorunlarla karşılaştıklarında kurumlara uymak yerine onları itibarsızlaştırmayı tercih eden diğer popülist liderlerin yaklaşımına büyük ölçüde benziyor.
Ayrıca bu tutum, Ulusal Birlik'in tarihsel siyasi çizgisiyle de açık bir çelişki oluşturuyor. Parti uzun süredir ağır cezaları, kolluk kuvvetlerine koşulsuz desteği ve suçla mücadelede sert politikaları savunuyor. Marine Le Pen ve müttefikleri yıllardır cumhurbaşkanı adaylarının temiz bir adli sicile sahip olması gerektiğini savundular. Ancak şimdi kendisi hukuki sonuçlarla karşı karşıya kaldığında, daha önce savunduğu yargı sisteminin tam da kendisine karşı yöneldiğini ileri sürüyor. Bu açık çelişki, Ulusal Birlik'in söyleminin merkezindeki fırsatçılığı ortaya koyuyor.
2027'de Jordan Bardella'nın Cumhurbaşkanlığı Adaylığına Doğru mu?
29 yaşında olan Bardella, yaklaşan cumhurbaşkanlığı seçimleri için partinin belirlenmiş halefi olarak görülüyor. Bardella, özellikle genç seçmenler arasında Ulusal Birlik destekçileri nezdinde güçlü bir popülerliğe sahip. Ancak hâlâ bu zorluğun üstesinden gelebileceğini ve gergin bir siyasi ortamda ulusal bir lider rolünü tam anlamıyla üstlenebileceğini kanıtlaması gerekiyor.
Hukukun Üstünlüğüne Yönelik Bir Tehdit
Marine Le Pen davası basit bir yargı kararının çok ötesine geçiyor: Siyasi liderlerin kurumlara nasıl tepki verdiğine ilişkin kritik soruları gündeme getiriyor. Marine Le Pen ve destekçileri sorumluluk almak yerine yargı sistemine saldırarak hukukun üstünlüğünü zayıflatıyor ve daha geniş bir güvensizlik ortamını körüklüyor.
KAYNAKLAR: